huiskamer

XD KORT: Ruimtes en het alledaagse ding deel 1

Ruimtes en het alledaagse ding, deel 1

Het alledaagse: Huishoudens, kamers en spullen

Experience design strekt zich uit over vele disciplines. Bij ervaringen denken we al snel aan gebeurtenissen en objecten. De relatie tussen mens en object, mens en materiaal, mens en vorm en omgeving, is fascinerend. Het is op geen enkele manier een volledig overzicht, maar enkele relaties en designoverwegingen verdeel ik over 3 korte blogs.

Vanuit de keuken naar de televisie

Door routines, onthouden we zaken die we anders zouden vergeten of niet opmerken. Ze fungeren als een belichaming van persoonlijk EN familiaal geheugen. Je gebruikt je lichaam en je zinnen om dit geheugen aan jezelf en aan andere gezinsleden te communiceren. Daarnaast zeg je daarmee ook aan mensen buiten het gezinsleven, in welke mate je bent aan te spreken, buiten het ritme en de routine om. De belichaming van routines, helpt om het leven wat eenvoudiger en aangenamer te maken.

Je bewegen is ook een vorm van geheugen. We hebben als mens bewegingen ontwikkeld en geincorporeerd (embodiment), die ons helpen onthouden hoe snel we moeten lopen, hoe we de omgeving moeten herkennen, hoe de ander ons herkent al wel of niet bedreigend. Kijk maar naar het fenomeen van gesynchroniseerd lopen. Vooral bij mannen heeft dit een duidelijke betekenis die vanuit de oertijd te verklaren valt. Als je met heel veel mensen tegelijk in een grote groep, je het zelfde beweegt, en op het zelfde ritme, is het voor eventuele vijanden heel moeilijk in te schatten of en hoeveel kleinere en zakkere exemplaren er tussen zitten. Met heel veel tegelijkertijd bewegen geeft ook aan het collectief het gevoel, groot te zi. Dat schept dus eenheid. Geen vreemde gewaarwording als je in aanmerking neemt dat we ons meer bewegen op het door een ritme aangelegd systeem, dan op een zelfverkozen ritme. Zelfs de straat in de stad is er op ingericht dat we zo snel mogelijk van A. naar B. kunnen gaan. Het moment daartussenin, zien we nauwelijks als tijd. Vrij vertaald naar de Certau: Turning walking into innovative ways of production, instead of wasted time between A. and B. 

Serialiseren van tijdsbeleving

Hoe lang mag iets duren? Een uur of kwartier, dat kan. Maar er zijn nog zo veel meer eenheden waarmee je een activiteit in tijd kunt uitdrukken. Bijvoorbeeld in series of in srequenties. Een verzameling aan activiteiten kunnen ook een sequentie vormen, die gelijk staat aan een gezamenlijke beleving van tijd, door de leden van een huishouden. Dus in plaats van zeggen tegn de kinderen dat we naar het park gaan, maar dat we eerst moeten koken, dan tafel dekken, dan eten, afruimen en afwassen, zeg je ¨vanavond¨- wat voor een klein kind alles kan betekenen, maar het betekent in elk geval ná het eten. Een sequentie aan gebeurtenissen die niet noodzakelijk afzonderlijk even lang duren, maar in zijn totaliteit een bepaalde lengte of duur vertegenwoordigen. Misschien niet direct begrijpelijk voor de tijdsbeleving van alle gezinsleden, maar door het gedrag in huis, door looppatronen en gebruik van technologie, weet je toch wat er mee bedoeld werd. Televisie speelt daarin een belangrijke rol. De uitzendschema´s voor televisie, zijn heel bepalend voor de dagelijkse constructie het gezinsleven. Aan het geluid van de gong van het journaal, weet je dat je als kind over een half uur naar bed moet. In ieder geval zorg deze tijdsbeleving er voor, dat de verschillende gezinsleven, op zeker moment op hetzelfde moment, in een ruimte zijn of elkaar passeren. Bij hetjournaal bijvoorbeeld.

w2 ruimte

Dit patroon is gezet en geïntegreerd binnen de dagelijkse routines van het huishouden. Het komt samen met de organisatorische behoeften en eisen voor het alledaagse leven.

Alledaagse en sexe

Ons alledaagse leven is georganiseerd via allerlei ruimtes e omgevingen met een specifieke functie: eten, slapen, werken, sporten etc. Deze pleken, waar de elementen zijn gearrangeerd voor specifieke doeleinden, zou je kunnen zien als een organisatie van macht. In dit geval bedoeld om het gedrag van mensen te kanaliseren. Door onze handelingen, de instrumenten die we gebruiken, de mededelingen die we horen en lezen, de beelden die we zien. Aangenomen dat elke plek sexe ensceneert, betekent dat niet alleen een zekere distributie van obecten zelf, maar ook de details in combinatie met objecten. Een wijze van overdracht die verschil in sexe zowel vertegenwoordigd als uitlokt.

Er is natuurlijk een groot verschil tussen leven in een wereld waarin nu eenmaal verschillen bestaan- ook tussen man en vrouw -en in een omgeving leven waarin het leven zo is geconstrueerd dat vrouwen daarbij achtergesteld worden. Toch is er veel aan alledaagse zaken, omstandigheden en voorwerpen, die een bepaalde rol van zowel man als vrouw ¨dicteren.¨

Sexe is feitelijk een opvoering, een citaat van alle voorgaande opvoeringen van sexe. De herhaling van die scenes, is de tijdelijke eigenschap van “identiteit”.

Zo keek men in onderzoeken naar de layout en fysieke kwaliteiten van sportscholen, waar zowel mannen als vrouwen kwamen. Bestaan er mannelijke apparaten en vrouwelijke apparaten?

Een mannelijk apparaat, heeft meer gadgets en is groter dan een vrouwelijk apparaat. Dat maakt het mannelijke apparaat intimiderender en minder aantrekkelijk voor vrouwen. De vrouwelijke varianten hebben meer kleuren, de mannelijke vooral koele kleuren als zwart, donkerblauw en zilver. Rood is een warme kleur die voorzal door mannen en zuid-europeanen gewaardeerd is.

Door gebruik van objecten, door de reparatie van de klok, het gebruik het koffiekopje, zijn we niet zomaar ‘consumenten’ van goederen, maar producenten van inhoud, van betekenis. De rol van objecten begint niet bij de aanschaf van een artikel en eindigt niet bij het weggooien er van. Het object heeft gediend als mediator, als verdeler van een kamer (bij groetere objecten), bij de orientatie op de ruimte, door de kinderen, ze onderhielden een betekenisvolle relatie tussen familie, vrienden en sociale netwerken.

Het is niet alleen de bloempot die toevallig links op de tafel staat, of een beelde net op die hoogte, bij de deur. Het is een compleet idioom, een georganiseerd en geselecteerd systeem van objecten. Niet toevallig is de huiskamer een belangrijke “tempel”  van betekenisvolle obecten t..o.v. de placering. In de eerste plaats is de huiskamer een transactionele ruimte voor het huishouden, geladen met betekenis creatie en identiteit voor degenen die daar  in verblijven, Ten tweede is het de ruimte voor selectieve contacten met de buitenwereld. Het dient derhalve als de ‘interface’ tussen de private en openbare wereld, waarin de materiele zaken gezien kunnen worden als een actie voor jezelf en voor familierelaties, beladen met betekenis.

Tot zover deel 1.

Klik hier voor deel 2

Klik hier voor deel 3