Tag Archives: semiotics

Staging the tour-location for groups: Event-space and perception

Staging the tour-location for groups: Event-space and perception

Free course excerpt

When staging a tour-location, we use several techniques, deriving from different research- and practice-areas. When staging a tour-location- regardless of the research and theoretical backgrounds used, always remember that you are part of the group, room and space aswell. If it doesn’t feel right to you, you might very well be right. The trick then, is to find out what exactly is “wrong” and what to do about it.

This lesson excerpt is free to download below!

The group versus the interior

You can pre-stage the location, to work in your advantage. Before you arrive with the group, make sure you have set everything up and discussed this with the pub owner.

Instead of asking the owners permission on several small actions, ask them if it’s alright to “set the location”. It prevents having to explain every detail. The theoretical part of this is abstract and not everyones cup of tea, so take your time.

Using some basics of Grouping in Gestalt, Ï will show some examples of use in practice.

Join the locals

How do the participants know who are locals and who aren’t? Most of them will want to meet locals and be part of them, for the duration of the tour and foreseeable period of time afterwards.

There are many semiotic features that define who is part of which group, how they comunicate with eachother and other groups. Meaning, inclusion, exclusion- basically all communication that we perceive and can process, is transfered by “language” both parties can understand and can communicate about on meta level, using the modalities they know but also the modalities they know, the other “party” will understand and and communicate about.
There is much, much, much more going on than that! There are forms of communication going, that not yet have means of both sending and receiving from one set to an other. There simply is no language to describe the unknown. This produces an alternative form of sending and receiving that is formed by proximity and the amount of events wherein different groups meet eachother within a certain space. This is called emergent effects, as opposed to stereotypical effects.

Using “similarity” and “closure” as metaphors, when arriving at the pub the “opening-scene” of the tour-location, can be made to invite the participants to join a setting that has an opening, just for them. An oval table with a few locals sitting on just one side of it, looks inviting to join (using “closure” as visual metaphor) and the tour-participants can easily feel welcomed by either the locals themselves or the familiarity of the tourguide with the locality itself. Use your position to link the physical local to the tour participants.

bar stoelen tafel op tour graphics
Open shape, but closed-off and uninviting, because of use of different materialities (wood, vs cushions), shape and grouping

In the bar-picture below, the “localness” is emphasised by the broken circle of locals on bar-stools. The broken space can be very inviting to join them but can also be potentially threatening. In this case, the empty space is used as service-space (vitrine), which would be less inviting for this particular purpose.

bar met citytour green

A table is a much more inviting environment for the tour participants to join the locals. Hospitality is conveyed and experienced through the righ modalities: texture, materiality of space, light, heat, brightness, scent, atmoshpere, a turntaking of reciprical behaviours, food and drink!

Sitting on one side of the table (staged by you as tour director), the other side seems welcoming and intices to join. Whatever you do, do not place a “reserved” sign on the table.

In the picture below, you see 2 examples. One of them is configured as “closed”, the other one is “open.”

tourlocation open en gesloten opstelling

Mediating objects

In other content (posts, blogs, lectures and articles) I have written about mediation, mediating qualities of objects and spaces. Make sure the participants recognise typically local objects or habits and behaviour typical for local or national life, without trying to be too spefic. It is better to let the participants weave threads together and arrive to conclusions themselves. It enriches the experience and gives them a sense of insight.

In the stillframe below, we see a drinking vessel, typical for Valencian culture. The tour participants are asked to engage in drinking from the vessel (there’s a trick to it; I’ve tried it), but later on in the evening. In this case the tour is very clearly about tapas and the guided consumption of it. People are less engaged with local culture in a participatory manner, but very much consume the experience.

The cityguide in this example is Suzy Anon y Garcia– a tourguide from Valencia I know personally and can recommend her to everyone! She’s a foodie if ever I met one and knows everything there is to know about food and Valencian food in particular!

Want more? See our courses section!

Your place isn’t just anywhere

And neither are you

It takes understanding your customer, their movement and expectations, but also the pacing of their day and time and their perception of “homeness” . In that respect, the locations travelled through some of the locative games, are consumption zones, without semiotic narratives or meaning, other than the often very real sense of fun, associated with it. However not as authentic.

Creating Homeness with more than optional thrillseeking

Due to several factors such as better infrastructure and public transport and commodification of rural difficult to reach areas- formerly the realm of the adventure-backpacker, the thrill and exitement for the actual act of traveling, has decreased. At the same time, the desire to engage in other specifically designed activities within a smaller scale, has increased greatly. A sense of authenticity is still very important.

Backpackers want to feel the real atmosphere of the destination and therefore do not fit within the the package arrangements, often intended for mass tourism.

Remember, there is a difference between backpackers, travellers and tourists. I will go into these differences some other time, but the point is: they all share the same infrastructure. Different needs, wants and expectations.

Travel and the body

The mind does not only exists within the bounderies of our skulls. We experience the world and the act of travel through our bodies aswell. Mediated by, guided by, formed and transformed by the landscape and our bodies.

Through walking, we are allowed to know the landscape in all its features. Step-rhythm generates thought rhythm. The path through the landscape activates a path of thought.

A new thought often looks like an old landscape feature, as if thinking were travelling» (Solnit, 2000). There is a vast body of knowledge on the relationships between travel, the body and mind and landscapes. It is quite impossible to create a singular structure within the boundaries of this blog (and my expertise). However, a few founded and grounded topics, I shal not withhold from you.

A lived experience

Backpackers use their body as an instrument of passage, not just movement. The act of leaving for a new destination and arriving there, through travel, is as much meaningful to his sense of selfness, as is the pre-travel dream and its representations. There is a shift in research towards the multisensory experience and corporeal engagement. Big hotel chains have yet to embrace this, which gives them an immense backward position. Embracing new and less common insights, does not make everything else obsolete! As experience designer and concepter, I find this highly remarkable and ignorant. Furthermore is the tourist not just gazed upon as a mere consumer, but approached from a wide variety of scientific research.

As a professional, I find this highly remarkable and ignorant.

The bodily sensation, corporeal experience has gained in interest and popularity, also by professionals such as myself. I use all manner of research from different scientific sources, to be able to do my work as best I can. The deliverables usually, are written in the language of the client and stakeholders. I can acknowledge the fact that a more holistic approach in the deliverable, usually conjures up more questions than can be answered in a few oneliners.

Tourism research is very much focussed on the visual. By commodification of image culture, place branding, city marketing, placeboosting, this was very much about politics of representation.

To be perceptive of the landscape, is more than just travelling in it. The landscape has given us- since the time ot the hunter-gatherers -ways to make meaning and to remember. To remember more than just the individual life and lifespan. To cite Ingold:

‘‘To perceive the landscape is to carry out an act of remembrance, and remembering is not so much a matter of calling up an internal image, stored in the mind, as of engaging perceptually with an environment that is itself pregnant with the past.’’

Landscape, travel, mind and body are very much culturally linked. Vast distances to travel between families for instance, will produce a totally different sense of space and distance, aswell as time. Tourism has both spatial and temporal dimensions. After the journey people describe themselves as being wiser and emotionally and more socially adept. A very noticeable characteristic of backpacking narratives is the way they describe deep and profound personal changes, after having made the trip.

The experience of mobility is conditioned and co-produced through interaction and engagement (willingly, non-willingly, accidental, subconsciously) with ordinary structures, shapes and materials, such as a folded newspaper, a laptop, mobile phone. Not to mention the circulation of affects such as stress, being tired, irritated etc. They all play roles in the creation of a particular travel atmosphere.

Although backpackers seek to connect with different cultures and localities, they have the tendency to very easily become part of an isolated and self-contained community of travellers, with little to no local connections. The backpacker enclaves have become important surroundings for exchange. The provide an important source of information and information-exchange.

The backpacking sociability and presence as ” a community on the road” was in the past a fleeting and short-term sight, as a perceivable community. Now, in the age of social media, not only the tourist-geography but also the construction and location of social bubbles and hubs, are more visible and traceable.

As traveller by train or bus, your perception of time, travel time and transit, is part of a delicate interaction-sequence and performative structure that defines mobility; Complex socio-technical systems, that afford, restrict or prevent particular mobile practices. Refer to Wilsons Affordance theory here.

These can be seen as the design-structure of your mode of transport. This design-structure includes not only the above and you- it is comprised of different materialities. Textures, movement, hardness, colour etc.

Tourism research is very much focussed on the visual. By commodification of image culture, place branding, city marketing, placeboosting, this was very much about politics of representation.

The Nature of Cities

To be perceptive of the landscape, is more than just travelling in it. The landscape has given us- since the time ot the hunter-gatherers -ways to make meaning and to remember. To remember more than just the individual life and lifespan. To cite Ingold:

‘‘To perceive the landscape is to carry out an act of remembrance, and remembering is not so much a matter of calling up an internal image, stored in the mind, as of engaging perceptually with an environment that is itself pregnant with the past.’’

Narratives of travel: Telling it to the self

When does an experience become a story?

Anyone travelling loves to tell stories. During travel, after the journey, whenever resting around a campfire. But these stories are more connected than you might think, although they are told at different points and places within the travel experience, using different voices and stances. Together they form a typical narrative. Pre-tour narratives are carried throughout the journey, shaping and scripting the journey. Whatever happens during the journey, provide material for post-tour narratives, which after a period of time, may change the pre-tour stories altogether.

As a traveller you interact with your environment through all of your senses. Sensory modalities are symbolically structured. They are mediated and go far beyond the mere textual. The larger pre-tour narratives are nowadays for a large part construed through visuals, through the use of social media and internet.

A highly superficial way of doing ones pre-tour research but unavoidable. Also the pre-tour planning is a narrative structure, as people tell peers through social media, exactly in which stage of planning they are.

The master narrative

The object of a photograph on the web, is less that of the narrative or actual biographical or ethnological depiction of the main subject, but a visual that was already predestined to provide commercial imagery for the tourist sector, before it was even taken! When it no longer resides within the personal and private domain of the owner or depicted subject, it has no biographical meaning or relationship to its’ context, in whichever country the photo was taken. For the regular tourist, the photograph meets the expectations he has from the destination in very broad and commodified terms.  Photographs offer a point of departure (Barthes, 1984): a pregnant surface from which narratives can be launched, a fertile social soil for memories, identities, daydreams to grow on. (Noy, 2014)


The actual time and occasion of taking the photographs are for the larger part staged and framed, both by the tourist industry and by the tourists themselves. The circulation of the imagery is very much NOT coincidental! The way Europeans look at the third world, is still very colonial. Not withstanding recognition of equality and fairness, the view of the third world is still very much of a grown civilisation, based on big 19th century constructed narratives. Mind you, this says nothing about looking down upon them. The big narratives of the 19th century grew within us, but not neccesarily within the same direction as the actual country in question. These established master narratives are of huge significance and influence. They make meaning, shape action and movement, the form tourist behaviour and direct the infrastructure for foreigners. They are therefore stories of power, aswell as meaning.

The master narrative is a perceptual framework that works as a filter which includes as much as it excludes (Bruner, 2005).

Backpackers are usually somewhat quieter when preparing for the journey. The usage of social media by backpackers, is significantly lower than that of the emerging flashpacker. Figures from 2014 indicated 26% of backpackers and 41% for flashpackers (G. Richards).

On a personal note, I wonder if the quest for “otherness” by backpackers- who are more reflective and internal in orientation -creates affordance for both a lower degree of social media use and more methodological and less visual pre-tour planning?

Backpackers often start their journey alone or as a couple. They frequently end up travelling in a small group. When on the road, the sources of information vary greatly by mode of travel. In groups, local guides and agents are the primary storytellers, with additional material by standard guidebooks. Backpackers use hostels or sites along the route as an additional primary source of information.

An experience- as it happens -is much more laden with rich sensations than any story could begin to approach. An experience turns into a narrative, as soon as you say to yourself what is happening on tour. When transforming a sensory occurrence into a plot structure.

” From the point of view of the experiencing self, the journey consists of a series of sensations, but from the point of view of the remembering self, it becomes a narrative, and a severe selection from reality (Kahneman 2005). “

However, the routes create their own sources for information- outside the tourist-industry – as can be read in the blog on volunteering abroad.

Volunteers and the knowledge created through volunteer-travel and religious travel, supply important modes of information and narration, like well informed non-professional guides, offering services. Some of them are skilled, other less so.

Most of the ones I have listened to over the years want to be entertaining as well as educational, but most do not have an anthropological understanding of culture but rather present unrelated snippets of information, or interesting random stories about the people or locality. Bruner; 2005


Learn it from a pro?

Leren kijken naar een ding deel 1

Dingen die dingen anders doen

Het alledaagse ding, daar kijken we niet zo vaak op een andere manier naar dan we normaal doen. Het alledaagse ding is er immers elke dag en elke dag staat het in de weg, in de kast, in de vitrine, in de gereedschapskist. Het is er, en dat is genoeg… zou je denken. Toch gaat er in de wereld van het alledaagse object, een wereld schuil die voor het grote publiek veelal verborgen blijft. Het is ook niet altijd even concreet. Maar dat zijn wij als mensen zelf ook niet.

In de komende 3 blogs, tracht ik enkele kernbegrippen toe te lichten, waarmee we ons alledaagse leven en dan met name dat van objecten, op een andere manier kunnen gaan bekijken.

Dingen doen al heel lang met ons mee

Een object- inclusief landschappen of zelfs het menselijk lichaam, zijn actieve participanten in het sociale leven en verandering. Die nadruk op het fysieke van een object, is een vorm van onderzoeken, niet zozeer een ander onderwerp, waarin de fysieke kwaliteiten van een voorwerp, een geheel vormen met alles waarmee wij het object kunnen waarnemen, plaatsen, bepreken en beoordelen, op alle niveau’s. Dus ook de emotionele respons is waardevol, de geur, de textuur, geur, smaak, temperatuur, de textuur van het object, de eigenlijke materiele verschijningsvorm, het moment en sensatie van het manifesteren van het object binnen onze beleving, onze interactie met het object. Welke betekenissen schrijven we het toe, roept het over zichzelf af en onze relatie tot het object? We vragen het onszelf pas af, wanneer we het in het museum plaatsen, als onderdeel van een brede achtergrond aan factoren, zoals de setting van het object, achtergrondkennis, cultureel en historisch geconstrueerde interpretatie en integratie van zintuigelijke percepties. Subjectiviteit van reactie en materialiteit, zijn met elkaar verbonden en beiden bepalen de ervaring en interpretatie van objecten.


Repetitie als geheugen

Een machine is iets anders dan een gereedschap. Een gereedschap is er op gemaakt om repetitieve handelingen “te onthouden”  door de generaties heen. Het gebruik er van op zich, staat los van context, sociale lagering of cohesie binnen een gemeenschap. Het gebruik kenmerkt zich door een moreel imperatief (Sennett) te vertegenwoordigen tot werken voor het nut van de gemeenschap.

Sinds de industriele revolutie, leek de machine het werk van de ambachtsman te bedreigen. Het leek een fysieke bedreiging. De industriele machines werden niet moe van repetitieve handelingen, ze deden hetzelfde werk- uur na uur -zonder klagen.

Trendwatchers en futuristen zien- met de nadere introductie van robots en robotica binnen de arbeidsmarkt -een opleving van het artisane, het ambacht. Dit fijne werk kan vooralsnog niet door robots worden overgenomen. Niet vanwege de fijne motoriek, maar vooral vanwege het gebrek aan diepgewortelde, niet overdraagbare kennis, van design, gebruik, ruimte en context. De verwachte opleving aan ambachtelijk werk, is feitelijk al langer aan de gang, al kennen we het onder een andere naam. De economische crisis heet veel ZZP’ers gekweekt, het heeft een opleving aan gemeenschappelijke initiatieven veroorzaakt en een andere relatie tussen producenten en consumenten. Dit is goed waar te nemen binnen het verschijnsel “zelfgemaakte markt”. Een opleving van ambachtelijke beroepen, die we tot voor kort hebben aangezien als uitvloeisel van economische crisis, maar tevens een voorbode is, voor trends die we nu pas namen kunnen geven.

Objecten in musea

Objecten in musea zouden ons het meeste kunnen vertellen door middel van ons eigen lichaam. Aanraken, laten raken en laten aanraken. Maar objecten in musea staan er niet voor niets. Als ze interessant zouden zijn in het alledaagse leven, zouden ze daar in bijvoorbeeld Ikea wel een mooi plaatsje inruimen. Een Klippan bank, naast een Griekse amphora…. niet echt een voor de hand liggende keuze.

Toch, in het denken over artefacten, over spullen, dingen, is in onze westerse cultuur een duidelijke scheiding aanwezig tussen wat het ding als materieel object is doet en was, en waar het in theorie verder allemaal nog meer voor zou kunnen dienen. Objecten vertellen een verhaal, maar ze zijn er zelf geen onderdeel van… hooguit een toevallige passant en vervolgens een herkenbaar middel om het verhaal verder mee herkenbaar te maken.

De eigenlijke fysieke “real-time” zintuigelijke ontmoetingen met materiele objecten en de emotionele en intellectuele reacties die zij faciliteren, zijn nu juist de reden dat het object uberhaupt bestaat en dat wij het verhaal middels zijn kwaliteiten kunnen vertellen en begrijpen. Alleen moeten we niet vergeten dat onze zintuigen zijn opgebouwd uit lichamelijke ervaringen, uit reacties op dat wat materialiteit ons heeft kunnen overbrengen, middels aanraking, gebruik (denk aan gereedschap), geur (denk aan bloemen, gif) et cetera.

Onze interactie met objecten, bestaat uit informatie, materialiteit en de menselijke zintuigelijke percepties daar van.

Betekenis komt voort uit handelingen vanuit onderbuikgevoel, die connecties in het leven leggen en de lichamelijke voorwaarden daartoe. Ze krijgen pas betekenis als ons lichaam dit toelaat. Cognitief leren heeft anders weinig zin. (vrij naar Mark Johnson, 2008). Het grootste deel van onze cognitie en betekenisgeving, vind plaats buiten onze bewuste beleving.

Om te begrijpen wat de relatie van een object is, door de tijd heen, binnen verschilllende werkelijkheden en in verschillende contexten, ben je nooit helemaal volledig of correct. Wel zijn er manieren om kritisch, analytisch en met gevoel te kijken naar zowel object als gebruiker er van. Een methode die steeds meer navolging krijgt, is die van de biografie van het object. Je stelt het object vragen die je in andere vormen ook aan een mens zou kunnen stellen. In ethnografie en archeologie, een methode die veel gebruikt wordt. Later kom ik hier nog op terug in een blog over pathways en dwellings.

Sociale semiotiek

Ook vanuit de semiotiek- betekenisleer -is een flink onderzoeksveld beschikbaar met onderzoeksmethodieken die ons in staat stellen, de betekenis van een object en zijn materiele kwaliteiten, te ondervragen met een set aan resources, die tegelijkertijd onszelf vragen stelt.

In taal zit bijvoorbeeld heel veel informatie verscholen over een object en over onze relatie daartoe. Echter, kan het ook zijn dat ergens in de geschiedenis, wij A en B bij elkaar optelden- binnen een woord, gebruik, kleur, betekenis, die eigenlijk los van elkaar gezien moeten worden. Zo kan een klabats, niet de klanknabootsing van een zweep zijn, maar een verbastering van een heel ander woord.

Als we klank en beeld uit elkaar halen, of grenzen tussen waarnemingen weghalen of juist benadrukken, krijgen we vaak een heel ander beeld te zien. Of hetzelfde beeld, maar ineens lijken heel andere dingen op de voorgrond te treden of design-elementen die we belangrijk dachten, blijken een mindere rol te hebben gespeeld in de evolutie van het object en ons gebruik er van. In sociale semiotiek heet dat “segregatie” . Die twee (of meer) elementen uit elkaar halen, betekent dus ook een heel eigen en nieuwe manier van beschouwen van alle losse onderdelen, die nu in eens niet meer bij elkaar (lijken te) horen.

Om het object te begrijpen moeten we vooral herontdekken, dat we een object hebben leren kennen via ons eigen lichaam! Via aanraking, via gebruik. Het bevat ons geheugen, in hoe het werd geconstrueerd, waaróm het werd gemaakt en waarom van juist die hard- of zachtheid, en het bevat ons geheugen in het gebruik van het object zelf. Zelfs wanneer we een ons onbekend object zien, kunnen we door het gewoon op te pakken en te voelen, al een groot deel van het gebruik afleiden. Door het simpele feit dat het object in onze handpalm past, we het juist met een hele grove motoriek kunnen vastpakken, dat het een grote draai/zwaaicirkel heeft (een hamer bijvoorbeeld), dat het voor hard of zacht gebruik is, of het voor eenmalig of meermalig gebruik is. We hebben ons lichaam gebruikt in de productie, de noodzaak van het bestaan en creatie van het object, en in de practische toepassing er van. Een vorm van niet te articuleren kennis, die we ons herinneren via ons lichaam. Ook in de sociale semiotiek, is dit een vocabulaire- een resource waarmee je kunt proberen begrijpen en achterhalen. Een verzameling van semiotieke keuzes, die een specifieke context typificeren, heet een semiotisch register (Halliday; Van Leeuwen).

In een boek of in een advertentie kan men heel gemakkelijk suggereren dat bepaalde beeldelementen bij elkaar horen of juist niet, ook al is dat objectief gezien helemaal niet zo. Door slim te kaderen, bij plaatjes bijsnijden aan de randen van een pand of centreren van een groep bomen, suggereer je dat objecten, mensen of producten bij elkaar horen of juist niet. Ook door het “rijmen”  van bijvoorbeeld vorm van een parfumfles met “zachte” woorden of objecten met namen die heel zacht en lief klinken, link je de parfumfles aan diezelfde lieve en zachte betekenissen, die op alle niveau’s bij je op belletjes drukken. Ook in het fysieke leven, op school, in de bus, in het park en bij jou op het werk, worden deze trucs- zowel bewust als onbewust -toegepast, en ze beinvloeden ons begrip van de dagelijkse werkelijkheid, ons gevoel en ons gedrag. Zo kan een afdeling op een kantoor, precies laten zien waar de macht ligt, door ritme aan te brengen in de kantoorruimte. Door een kleine partitie aan te brengen, door strategisch geplaatste planten, door een bureau te plaatsen, net bij de overgang tussen tapijtkleur 1 en tapijtkleur 2. Verschil kan hem ook zitten in ander materiaal van de bureaustoel, directe en indirecte verlichting etc. Dit hoeft lang niet altijd te gaan over statusverschil willen aanbrengen, het kan ook gewoon een manier zijn om je te uiten, te onderscheiden of misschien toch promotietijger? De nuances zijn heel klein en geraffineerd. Maar hoe dan ook, leveren ze voer voor nieuwe modi van de wereld begrijpen en doorzien.

Tot zover deel 1. In deel 2 onder meer de rol van designers en de eigenschappen van de ruimte waarin wij ons huishouden voeren.