secret-information

The right to know: “Bibli-leaks” als transmediaal concept

The right to know: “Bibli-leaks” als transmediaal concept

Door Renk van Oyen

Dit blog verscheen eerder (op 6 juli 2012) als gastblog, op de site www.bibliofuture.nl van Joost Heessels

The need to know. Kennis is goed, kennis is macht, kennis is leuk en interessant en noodzakelijk voor een mooi en rijk leven. Dat is een fijne manier van de bibliotheek bij het publiek te brengen. Net als elke andere professionele organisatie, tracht ook de bibliotheek haar publiek te bereiken. Bibliotheekgebouwen worden tweede huiskamers, coffeecorners schenken goede espresso en een lounge-gedeelte is bestemd voor de openbare lezer. Alle middelen worden van stal gehaald om de bibliotheek als organisatie op een verantwoorde manier de 21e-eeuw in te loodsen.

Met wisselend succes, dat is duidelijk. Bepaalde zaken moeten centraal worden aangepakt en danken hun succes aan een landelijke aanpak. De achterliggende concepten zijn niet altijd even handig aangepakt. Echter, is de lokaliteit meestal aangewezen op soms ronduit knullige één-tweetjes met andere organisaties en concepten die de speciaal ingerichte thematische leestafel bij de balie van weleer, nauwelijks overtreffen. De wil is er absoluut wel. Waar je 10 jaar geleden wilde samenwerken met de bibliotheek, was het hoogst haalbare, een speciaal ingerichte tafel met boeken over een bepaald thema, verbonden aan het desbetreffende project. Meer was eigenlijk niet mogelijk. Tegenwoordig zijn bibliotheken organisaties met programmamanagers en projectleiders. Mensen die in mijn ervaring absoluut open staan voor “rare” samenwerkingsverbanden met andere organisaties, en als bedrijf ook midden in de lokale samenleving staan.

The right to know

Grofweg is de bibliotheek terecht bezig met “the need to know”. Kennis en informatie is noodzakelijk. Zie de openingszin van deze blog. Maar dat is één boodschap, waar het publiek al heel snel klaar mee is. Het suggereert een vrijblijvendheid die te vergelijken is met de illusie van beschikbaarheid op internet. Uit onderzoek is bekend dat, wanneer studenten weten dat bepaalde informatie is opgeslagen op een website, zij die informatie minder goed onthouden. Als de website in kwestie vervolgens niet meer tot hun e-biotoop behoort (buiten hun referentiekader vallen), vervalt ook een deel van de informatie. De context is weggevallen en de informatiebehoefte is vervaagd. Informatiebehoefte en kennis zijn 2 verschillende dingen, die beiden bevredigd moeten worden. Kennis ervaart men daarbij als iets statisch. Informatiebehoefte heeft een grotere noodzaak in zich, dan kennis heeft. Al met al ben ik van mening dat niet “the need to know” maar “the right to know” een beter uitgangspunt is voor doeltreffende concepting.

The right to know past binnen de tijdsgeest van nu. Het leunt tegen open source en open data / open gouvernment, maar het kan minder vrijblijvend gemaakt worden, door er een licht subversieve lading aan te geven. Wat doet Wikileaks en Anonymus? Ze suggereren dat ons belangrijke informatie werd onthouden, dat er zaken buiten ons blikveld gebeuren die het daglicht niet kunnen verdragen. Men wacht het goede moment af (actualiteit) en publiceert gevoelige documenten, waarmee gevoelige informatie vrij komt. In afgezwakte vorm, is dit waar ik heen wil.

Bibli-leaks: Subversief, tegendraads, onderzoekend

Voor het gemak noemen we het even “Bibli-leaks”. Lokale onderwerpen met een hoog actualiteitsgehalte- en waar het liefst ook nog een scherp randje aan zit – door lokale partijen met duidelijke signatuur, tot op de bodem laten uitzoeken. Volledig gefaciliteerd door de lokale bibliotheek, in ruimte, middelen, know-how en publiciteit. In het geval van ‘s-Hertogenbosch denk ik dan aan de lokale kraakscène, Kleintje Muurkrant, een opleiding, jongerenorganisatie of kunstencollectief. Het eindproduct zijn zowel offline als online producten, transmediaal geregisseerd. Offline als kleine sympathieke mooi vormgegeven dossiers, bundeltjes, Boomerang kaarten en gedrukte media, als redactionele artikelen, níet als reclame.

Lokale right to know als media-concept

Ik had het hierboven al over een trans-mediale aanpak. Dit houdt niet alleen in dat je verschillende sociale media-kanalen gebruikt, maar dat je elk kanaal (er zijn er overigens meer dan alleen de sociale media) inzet naar de eigenschappen van kanaal en gebruik en daarmee verschillende manieren van storytelling gebruikt. Het verhaal staat centraal, niet zozeer de brontekst! In transmediale storytelling, vertaal je delen van een verhaal naar verschillende mediakanalen, die elk weer een eigen ervaring van het verhaal met zich meebrengen. Elk kanaal geeft weer een andere immersieve (onderdompelende) ervaring aan de ontvanger ervan.

Het narratieve gedeelte hou je centraal op een aparte centrale projectsite en je laat andere media andere delen van hetzelfde verhaal vertellen. Een mediaconcept met spelers, gebruikers, protagonisten, antagonisten, lezers en kijkers, waarbij de inbreng van het publiek nodig is voor het vertellen van het verhaal. Laten we zeggen dat de Bibli-leaks deel 1 gaat over mogelijk asbest gebruik in openbare gebouwen. Dit start met actualiteit, want we hebben het over een media-concept waarbij actualiteit en lokale context de 2 belangrijkste factoren zijn. Je laat bijvoorbeeld krakers een artikel in de krant schrijven over duurzaam bouwen, 2 scholieren maken een reis naar de steengroeve waar de materialen voor de winkelstraat vandaan komen- uitgebreid met foto’s en documenten gelardeerd op een aparte blog, een capoeiradanser interviewt zijn vriend op youtube, over de dodelijke ziekte van zijn vader, veroorzaakt door asbest. De verschillende bijdragen zijn dus verhalen op zich en geen bewerkingen van een en hetzelfde verhaal of dezelfde brontekst. Alles bij elkaar vormt zich een geloofwaardige verhalenwereld.

Samenvattend valt voor de bibliotheek veel te winnen bij het zichzelf een blijvende urgentie te geven binnen de lokaliteit, door te suggereren dat publiek “het recht heeft” informatie te krijgen in plaats van de noodzaak voelen kennis tot zich te nemen. Bibli-leaks zoals ik hierboven kort omschrijf, is een vorm die helemaal bij deze tijd past.

Ik nodig de bibliotheek graag uit om dit met mij (en La Clappeye Acts) verder uit te werken.

Klik op de link naar dit blog op http://www.bibliofuture.nl/wp-trackback.php?p=1350

Renk van Oyen is creative concepter en experience designer en werkt via zijn bureau La Clappeye Acts voor de creatieve industrie en bedrijfsleven.

Www.la-clappeye.nl

acts@la-clappeye.nl

Volg hem op Twitter: www.twitter.com/La_Clappeye

Comments uiteraard welkom!

[fblike]

One thought on “The right to know: “Bibli-leaks” als transmediaal concept”

Comments are closed.