voetgangers

XD KORT: Jan de wandelaar: alledaags wandelen in de openbare ruimte

XD KORT: Jan de wandelaar: alledaags wandelen in de openbare ruimte

Uit empirisch onderzoek is bekend dat voetgangers een vrije, niet geblokkeerde wandelrichting kiezen, maar houden er niet van om teveel van een rechte route af te wijken.

Het vreemde is, dat we als voetgangers onze manier van lopen, stilstaan, plein oversteken, navigeren, vooral toeschrijven aan persoonlijke keuzes.  In onze perceptie- wanneer we er achteraf naar gevraagd worden -spelen omgevingsfactoren nauwelijks een rol in het gebruik van de ruimte. (Milloniga;  Schechtner;)

pedestrian verkeersbord

Het is ook begrijpelijk dat we dit vooral met persoonlijke keuzes associëren. Beslissing, actie en beweging horen immers bij elkaar. Als je kijkt naar hoe mensen in een stadsbuurt met elkaar relaties onderhouden, zie je dat dit voor een groot deel komt door de “wandel-arena’s”, de corridoors tussen de woonbuurten en de stadsomgeving (voor zaken/commercie), waar buurtbewoners heen gaan voor alledaagse noden en plichten, als groenteboer en brievenbus. Men zal niet zo snel de eigen straat aflopen om daar mensen te ontmoeten, maar op zeker moment komt men elkaar binnen de wandel-arena’s toch tegen. Zo niet iemand die je direct kent, dan wel iemand die een paar graden van je verwijderd is, door middel van andere contacten.

  Hoewel we vaak denken dat we heel individueel acteren, is het vormen van samen- en medewerkingspatronen tussen mensen in de openbare ruimte, een fenomeen waarmee heel snel sociale ordening plaatsheeft, binnen een heel korte tijd.  Het is verrassend hoe mensen die elkaar vreemd zijn, in enkele seconden op elkaars bewegingen en gedrag zijn afgestemd, wanneer zij in min of meer de zelfde omgeving zijn opgegroeid. Dat wijst op een sterk cultureel bepaalde manier van bewegen tussen mensen van verschillende culturele achtergronden, in iets ogenschijnlijk heel simpels als willekeurige ontmoetingen tussen voetgangers

 Stilstaan in de stad

Een moderne stad is van een stad waarin consumenten wonen, naar een stad gegaan die bestemd is voor productie. Produceren dat doe je ergens waar mensen, mogelijkheden en materialen zijn. En die zijn op een plek. Een moderne metropolis heeft alleen maar plekken. De weg naar een plek toe, het vertrek vanaf een plek… het is niet productief, zo lijkt het. Daartoe is ook de stad ingericht. Plekken waar je als voetganger eigenlijk niet gewenst bent, zijn te herkennen aan grote blinde facades, aan  puien waar nauwelijks ramen in zitten,

Het verkeer gaat er gemiddeld 60 km per uur, terwijl jij als wandelaar gemiddeld 5 kilometer per uur loopt. Het duurt lang eer je een bord ziet, en als je hem ziet, zijn de letters groot en van dichtbij moeilijk te lezen. Dat is een ritme, gemaakt voor automobilisten. Jij als voetganger kunt zo veel meer zien en opmerken. Aangezien je als voetganger zo’n 5 kilometer per uur loopt, heb je voldoende tijd om de omgeving in e op te nemen. Visueel contact is heel dichtbij en persoonljk voor voetgangers op het trottoir. Het ritme waarin die mogelijkheden worden geboden, is dus cruciaal voor de rijkheid van de voetgangerservaring. Het aantal deuren, ramen, holtes en kolommen, etalages en details.

Hoewel onze visuele perceptie van publieke ruimte natuurlijk afhangt van viewpoint en afstand, is de snelheid waarmee we lopen cruciaal. Ons lichaam is van nature ontworpen om waar te nemen en impressies te verwerken, bij beweging van ongeveer 5 kilometer per uur. De architectuur in sommige delen van de stad, komt overeen met deze snelheid. Te voet manouvreren gaat makkelijk en voetgangers kunnen dichtbij de gevels komen. Aanwijzingen en borden kunnen van dichtbij worden bekeken en kunnen ook kleiner zijn en verfijnder.

Over dit onderwerp is onnoemelijk veel literatuur geschreven en onderzoek verricht. Al een jaartje 45 kunnen we van voetgangers uitgebreide simulaties maken, waar we veel kennis aan te danken hebben. Door betrokkenheid van andere disciplines als menselijke geografie, urbanistische studies, biofilie et cetera, kunnen we de voetganger nu op een veel meer holistische manier bekijken. Er worden gedragingen zichtbaar bij voetgangers in de stad, waarvan we tot voor kort nog geen weet van hadden. Later in andere blogs daarover meer!